بیت کوین
بیت کوین

بیت کوین چیست؟ تاریخچه و راهنمای کامل برای مبتدیان

بسیاری از مردم در درک اینکه چطور بیت کوین می تواند ارزش داشته باشد دچار مشکل می شوند. چطور یک ارز تمام دیجیتال و مجازی ممکن است از یک اونس طلا بیشتر بیارزد؟ چرا انقدر به بیت کوین اهمیت داده می شود؟ در این مقاله هر چیزی که در مورد بیت کوین ارزش دانستن داشته باشد را به شما خواهیم گفت؛ از ساخت و توسعه گرفته تا بلاکچین و ماینینگ (استخراج) آن.

چرا بیت کوین ساخته شد؟

شروع کار و سایفر پانک ها

همه ی ما در زندگی خود رازهایی داریم. از زمان انقلاب دیجیتال و توسعه ی اینترنت بخش بزرگی از زندگی افراد با دنیای دیجیتال گره خورده است. حال کامپیوتر ها و گوشی های هوشمند و اینترنت بخش جدایی ناپذیر زندگی ما هستند.

مشکل از جایی شروع می شود که برخلاف زندگی واقعی در اینترنت و دنیای مجازی رازی وجود ندارد. پس از رسوایی های پیاپی که در آخرین مورد ادوارد اسنودن از نقش نهادهای اطلاعاتی در جست و جو و ذخیره ی اطلاعات مردم در فضای وب پرده برداشت، دیگر هیچ شکی در این قضیه باقی نمی ماند.

در اوایل دهه ی نود میلادی گروهی از سایفرپانک ها به این باور رسیده بودند که تضمینی از طرف حکومت ها برای احترام به حریم شخصی افراد و عدم نظارت جمعی از طریق فضای وب در عصر دیجیتال وجود ندارد. در این بین افرادی همچون اریک پانک از این حرکت حمایت کردند و دیگران را دعوت به اقدام عملی در حفاظت از حریم شخصیشان کردند که در نهایت منجر شد تا سایفرپانک ها دست به طراحی سیستم هایی برای ناشناس ماندن در این فضا بزنند.

سایفرپانک ها نه تنها این قضایا را بررسی کردند، بلکه با کمک رمزنگاری و کریپتوگرافی سیستم ایمیل ناشناس و امضای دیجیتال و پول مجازی زدند تا جریم شخصی افراد را احیا کنند. حتی اگر ندانید که سازنده ی بیت کوین کیست و اینکه چه کسی یا کسانی با نام مستعار ساتوشی ناکامورا شناخته می شوند، حداقل می توانید متصور شوید که ساتوشی یکی از حامیان جنبش سایفرپانک می باشد و بیت کوین را برای تحقق چنین دیدگاهی اختراع کرده است.

ظهور ساتوشی ناکامورا

باید بگویم که ساتوشی اولین کسی نبود که دست به طراحی ارزدیجیتال زد. در جنبش سایفرپانک ها پول دیجیتال و ناشناس یک عنصر کلیدی برای حفظ حریم شخصی بود. قبل ساتوشی، وی دای با پول بی مانی (b-money)، دیوید چائوم با دیجی کش (DigiCash) دست به طراحی ارزهای دیجیتال زده بودند که دیجی کش در سال 1998 از رده خارج شد. مشکل اصلی در این مسیر متمرکز بودن ارزها و مشکل در استفاده ی چند باره از این کوین ها بود.

در 1 نوامبر 2008 ساتوشی گزارش و نقشه راه بیت کوین را برای اولین بار ارایه کرد و راه حل تمام مشکلاتی که منجر به ناموفق بودن ارزهای دیگر شده بود در آن ارایه شد.

دو ماه بعد در 9 ژانویه 2009 ورژن 0.1 بیت کوین را عرضه کرد که با استقبال محدودی مواجه شد. هنوز اثری از یک انقلاب دیده نمی شد. اولین تراکنش بیتکوین که با نام “روز پیتزا” شناخته می شود مدتها بعد در 22 می 2010 رخ داد که لاسلو هانیک دو پیتزا را به ازای 10.000 بیت کوین خریداری کرد!!!

بیت کوین چیست؟

یک درس تاریخی: ارزش پول

بیت کوین (BTC) به عنوان اولین ارز رمزنگاری شده یا کریپتو کارنسی دنیا شناخته می شود. تمام رمزارزهای دیگر با عنوان آلت کوین شناخته می شوند (alternative coins). بیت کوین در کنار اینکه ارز می باشد یک روش پرداخت نیز می باشد. برخلاف ارزهای فیات مثل دلار و یورو در اینجا بانک مرکزی ای وجود ندارد که پول چاپ کند و بر جریان پول نظارت کند.

در نگاه اول شاید بی معنی باشد که ارز مجازی دارای ارزش باشد. اما جوابی منطقی در پشت سوال ارزش بیت کوین از کجا می آید، وجود دارد. برای دریافت این مطلب باید بفهمیم که ارزهای فیات مثل یورو و دلار چگونه ارزش خود را کسب می کنند. تمام این اسکناس ها بر مبنای توهم و ذهنیتی ارزش پیدا کرده اند که یک سکه یا نوشته ی بانکی ارزشی معادل 1، 2 یا حتی 50 (یورو یا دلار) دارد. پس از حذف پشتوانه های فلزی که عمدتا از جنس طلا بود، در تئوری های مالی جدید بعد از جنگ جهانی ارزش پول ها تنها به این قضیه باز می گردد که دولت ها ارزش این ارزها را تعیین می کنند و خواسته هایشان مانند مالیات و مثایل این چنین را در قالب این ارزها درخواست می کنند.

در طول تاریخ اسکناس ها ارزش واقعی نداشتند تا اینکه با طلا گره خوردند. هرچند عهدنامه ی برتون وودز، که دلار آمریکا را ارز ذخیره ای جهانی کرد و امریکا را مجبور به نگهداری یک اونس طلای خالص به ازای هر 35 دلار کرد، در 1971 توسط رییس جمهور آمریکا، نیکسون لغو گردید. پس از آن ارزش پول تنها با اعتبار و اعتماد به حکومت ها سنجیده می شود. پول ابزاری برای سیاست مالی شد. این شرایط موجب شد تا دولت ها و بانک های مرکزیشان دست به چاپ مقادیر غیرقابل تصوری از پول بزنند تا بحران ها را پشت سر بگذارند.

از سال 1971 ارزش طلا به حدود 2000 دلار رسیده است. امروز اسکناس ها چیزی بیش از 98 درصد ارزش خود را در مقابل طلا از دست داده اند. اقتصاددانان لیبرال بر همین مبنا شک دارند که ارزهای فیات بتوانند وظیفه ی اساسی پول که همان حفظ ارزش می باشد را به درستی ایفا کنند. این درست جاییست که بیت کوین وارد کار می شود. استخراج این ارز درست مشابه طلا می باشد. هرچند که تعداد بیت کوین محدود به 21 میلیون کوین می باشد که در نتیجه هیچ تورمی در آن وجود ندارد. همین باعث می شود که این ارز یک حافظ ارزش ایده آل باشد.

بیت کوین برای حفظ ارزش

ارزش این ارز تنها در اعتمادی است که می تواند ایجاد کند. در عین حال این ارز نیازی به یک شخص ثالث ندارد زیرا جابجای آن نیازی به حضور مثلا بانک و موسسات ندارد.

این ارز در بستر همتا-به-همتا (P2P) فعالیت می کند که مزیت آن نسبت به سیستم های متمرکز اینست که تراکنش مستقیم بین افراد شکل می گیرد. همچنین برخلاف ارزهای فیات بیت کوین در مقابل هجوم دولت ها ایمن و مقاوم است.

بلاکچین بیت کوین تمامی تراکنش های آن را ثبت می کند، تراکنش ها را اعتبار سنجی و تایید می کند و یکپارچگی شبکه را تضمین می کند. این ارز با کسرهای کوچک هم معاوضه می شود که کوچکترین واحد آن یک ساتوشی می باشد که هر بیت کوین معادل 100 میلیون ساتوشی می باشد.

بلاکچین بیت کوین چگونه کار می کند؟

بلاکچین تکنولوژی ای می باشد که توسط ساتوشی اختراع شد و پایه ی بیت کوین و دیگر رمز ارزها قرار گرفته است. بلاکچین بیت کوین زنجیره ای از بلوک ها می باشد که با فرآیند های رمزنگاری به هم متصل می شوند. تمام تراکنش های بیت کوین در بلاکچین آن ثبت می شوند. در صورت ثبت تراکنش در بلوک، آن تراکنش معتبر قلمداد می شود.

به طور کلی استفاده ی مجدد یکی از مشکلات اصلی دارایی های مجازی و ارزهای دیجیتال می باشد. بر خلاف اجسام، که تنها یکبار و در یک مکان مورد استفاده قرار می گیرند، دارایی های مجازی ممکن است بیش از یک بار و در مکان های مختلف به طور همزمان مورد استفاده قرار گیرند. گونه های مختلف ارزهای مجازی مثل بی مانی و دیجیکش نیز بخاطر ناتوانی در ایجاد راه حلی کارامد برای این مشکل شکست خوردند. ساتوشی راه حل جامعی به کمک بلاکچین ایجاد کرده است که در آن هر عضو شبکه (“full nodes”) موظف به بررسی هر تراکنش می باشد.

تنها در صورتیکه اکثریت شرکت کنندگان تایید کنند که تراکنش در بلوک منحصر به فرد است، این تراکنش ها به بلاکچین اضافه می شوند. هر بلوک جدید به بلوک قبلی متصل است تا از وجود یک تاریخچه ی تراکنش های زنجیره ای قبول شده مطمین شود.

برای ایجاد انگیزه در افراد برای تایید تراکنش ها، هر بلوک متصل شده به بلاکچین، با جایزه ای به عنوان “پاداش بلوک” همراه است. در حال حاظر در سال 2020 پاداش شبکه بیت کوین 6.25 بیتکوین می باشد و به ازای هر 200.000 بلوک ماین شده این پاداش نصف می شود (حدودا هر چهار سال) تا زمانیکه تمام 21 میلیون بیت کوین استخراج شوند. این کار به عنوان هالوینگ شناخته می شود. ماینینگ یا استخراج بیت کوین دیگر مشکل ارزهای قبلی را نیز بر طرف کرد. بدین وسیله حضور این ماینر ها جایگزین موسسات متمرکز مانند بانک های مرکزی و بانک ها شد.

ماینینگ چیست؟

ماینینگ بیت کوین چطور کار می کند؟

ساتوشی در پروتوکل بیت کوین مشخص کرده است که حدودا هر ده دقیقه بلاکی با حجم قابل توجهی از تراکنش های بیت کوین به بلاکچین  اضافه شود. هر بلاک می تواند یک تعداد مشخصی از تراکنش ها را در خود جای دهد؛ محدودیت این کار فقط اندازه ی بلاک می باشد که 1 مگابایت می باشد.

ماینرها به رقابت می پردازند. اثبات کار نوعی پازل کریپتوگرافیک است که تعیین می کند کدام ماینر اجازه ی نوشتن بلاک بعدی بیت کوین در بلاکچین را دارد.

ماینرها برای ساخت این بلوک ها به رقابت می پردازند. اثبات کار نوعی پازل کریپتوگرافیک است که تعیین می کند کدام ماینر اجازه ی نوشتن بلاک بعدی بیت کوین در بلاکچین را دارد. ماینرها تراکنش ها را دریافت می کنند و پس از اضافه کردن یک رشته ی تصادفی به آن ها به هش کردن هر دو مقدار می پردازند. سپس نتایج حاضله را با شرایط چک می کند. اگر نتیجه درست نباشد ماینر رشته ای جدید را امتحان می کند تا اینکه به یک دست پیدا کند. تراکنش ها بر مبنای انطباق با یک هش 64 رقمی بر مبنای 16 مورد تایید قرار می گیرند. با انجام این کار، پاداش بلوک به اولین ماینری که موفق شده است تعلق می گیرد و هر 10 دقیقه این فرآیند تکرار می شود.

در روزهای اول امکان ماین بیت کوین با لپ تاپ و کامپیوتر وجود داشت (به کمک CPU). هرچند تا 2010 کارت گرافیک جایگزین CPU ها شد تا اینکه حتی کارت گرافیک ها هم در 2013 با مدار های مجتمعی به نام ایسیک ها (ASICs) جایگزین شدند. ایسیک ها چیپ های کامپیوتری ای هستند که برای استخراج بیت کوین ایجاد شده اند. این قطعات کارایی دیگری ندارند. با تشکیل مزارع استخراج بیتکوین به کمک ایسیک ها قدرت هش و سختی شبکه بیت کوین به قدری بالا رفت که دیگر توانایی ماین این ارز به تنهایی و با سیستم ها وجود ندارد.

سختی استخراج بیت کوین

به منظور حفظ برنامه ی زمانی هالوینگ، شبکه بیت کوین سعی می کند تا هر بلاک جدید حدود  10 دقیقه یکبار تایید شود. هرچه تعداد ماینر ها در شبکه بالاتر می رود، میزان قدرت پردازش نیز افزایش می یابد که به معنی افزایش احتمال حل پازل کریپتوگرافیکی در زمان کمتر می باشد. بنابراین یک سختی شبکه ی بیت کوین به وجود آمده است.

به افزایش هش ریت شبکه، درجه سختی بلوک هم افزایش می یابد. هر 2016 بلوک (حدودا هر دو هفته) سختی شبکه بیت کوین تغییر می کند. اگر زمان استخراج بلوک ها زیر 10 دقیقه باشد و هش ریت بالا باشد، درجه ی سختی نیز هم پای آنها افزایش می یابد تا بتواند بازه ی زمانی 10 دقیقه ای هر بلاک را حفظ کند.

پس از استخراج 21 میلیون بیت کیون چه اتفاقی می افتد؟

یکی از متداول ترین سوالات این است که بعد از استخراج تمام 21 میلیون بیت کوین چه اتفاقی قرار است بیوفتد؟ تا سال 2032 پاداش شبکه بیت کوین به زیر 1 بیتکوین خواهد رسید. از جایی به بعد استخراج بیت کوین دیگر به صرفه نخواهد بود حتی اگر قیمت بیت کوین به مقادیر بالای 100.000 دلار هم برسد زیرا هزینه های خرید دستگاه ها و برق آنها را تامین نخواهد کرد. اما همانطور که گفته شد حضور ماینر ها برای امنیت شبکه الزامی می باشد. پس در این شرایط چه اتفاقی خواهد افتاد؟

به طور کلی 2 سناریو قابل بحث می باشد. از ابتدا نیز اشاراتی داشتیم که قیمت بیت کوین با هر هالوینگ پاداش شبکه افزایش خواهد یافت. این تمایل تا به اینجا در هالوینگ هایی که صورت گرفته است مشاهده شده است. پس می توان تصور کرد که با هر هالوینگ قیمت تا جایی که ماینینگ به صرفه باشد افزایش بیابد. سناریوی دیگر هزینه های تراکنش بیت کوین می باشد. این هزینه ها در آینده می توانند به قدری ارزش پیدا کنند که هزینه های ماینر ها را پوشش دهند. این یکی از عواملی است که بسیاری از توسعه دهندگان بیت کوین موافق وجود یک محدودیت اندازه بلوک 1 مگابایتی می باشند. تا با توجه به محدودیت پاداش شبکه، هزینه های تراکنش قادر به منظور پرداخت هزینه های ماینر ها به کار گرفته شود.

هارد فورک بیت کوین چیست؟

مبحث دیگری که از سال 2017 توجه زیادی به خود جلب کرده است، هارد فورک می باشد.

بیت کوین کش، اولین و جنجالی ترین هاردفورک بیت کوین، در سال 2017 در سایه ی جدال ها بر سر روند رشد بلاک چین بیت کوین ساخته شد. چطور امکان دارد بیت کوین توسط توده ای وسیع از میلیون ها نفر مورد استفاده قرار گیرد؟ و در مرگز تمامی این سوالات بحث بر سر اندازه بلوک جنجالی 1 مگابایتی قرار داشت که میزان تراکنش های موجود در بلاک را محدود می کند. باید گفت که بیت کوین در ابتدای کار محدودیت اندازه ای برای بلاک متصور نبود. اما در سپتامبر 2010 ساتوشی با تغییری در کدها محدودیت 1 مگابایتی را وضع کرد.

بحث ها بر سر اندازه ی بلوک از سال 2013 شروع به اوج گیری کرد. از یک سو، برخی بر این عقیده بودند که باید پروتوکل اصلی را تا حد ممکن حفظ کرد و گسترش های الزامی را از طریق “بیرون زنجیره” (off-chain) از طریق شبکه لایتنینگ انجام داد. در مقابل گروهی وجود داشتند که معتقد به حذف یا افزایش اندازه بلاک به منظور بزرگ تر کردن شبکه بیت کوین با سرعت هرچه تمام تر بودند.

در 1 آگوست 2017 جنگ بر سر اندازه بلاک که بیش از دو سال به طول انجامید، با معرفی بیت کوین کش (BCH) به اوج خود رسید. به طور خلاصه، بیت کوین کش بلاکچین اصلی را کپی کرد و کد آن را بلافاصله تغییر داد تا بعد از هاردفورک  به اندازه بلوک جدید 8 مگابایتی برسد.

به دنبال این کار شانس در خانه ی سرمایه گذاران بیت کوین را زد. کسانیکه در آن زمان مالک بیت کوین (BTC) بودند، به همان مقدار بیت کوین کش (BCH) نیز دریافت کردند. ای طول 2017 تعداد زیادی از هاردفورک های بیت کوین نیز رخ داد که بجز بیت کوین گولد، بقیه راه به جایی نبردند و به طور کلی به عنوان کلاه برداری دسته بندی می شوند.